ZPPM jest związkiem pracodawców i został powołany 28 maja 1999 roku w odpowiedzi na potrzebę zacieśnienia kontaktów i współpracy pomiędzy podmiotami przemysłu mleczarskiego oraz utworzenia forum wymiany doświadczeń branży mleczarskiej.

Zarząd wybierany jest przez Walne Zgromadzenie Członków ZPPM. Kadencja Zarządu trwa trzy lata.

ZPPM działa na rzecz rozwoju krajowego rynku mleka i przetworów mlecznych oraz promocji spożycia mleka i jego przetworów. Związek we współpracy z organizacjami branżowymi tworzy silną reprezentację interesów mleczarstwa polskiego w kraju i za granicą. Działa również w kierunku kształtowania pozytywnego wizerunku polskiego mleczarstwa i podnoszenia prestiżu branży na rynku UE.
ZPPM jest członkiem organizacji krajowych, europejskich oraz międzynarodowych, należy do Rady Gospodarki Żywnościowej, Europejskiego Stowarzyszenia Mleczarskiego (EDA), ASSIFONTE – Stowarzyszenia Przemysłu Serów Topionych UE oraz Polskiego Komitetu Międzynarodowej Federacji Mleczarskiej FIL/IDF.

Poprzez członkostwo w europejskich organizacjach branżowych Związek bierze udział w wypracowywaniu stanowisk europejskiego przemysłu mleczarskiego i żywnościowego reprezentując interesy polskiego mleczarstwa. Dzięki członkostwu oraz współpracy z europejskimi i światowymi organizacjami mleczarskimi, ZPPM ma możliwość pozyskiwania informacji rynkowych oraz prawnych związanych z europejskim i światowym mleczarstwem.